Nếu bạn vẫn có thói quen tung hứng con khi vui đùa hoặc xốc lắc mạnh… thì hãy dừng ngay lại vì có thể bạn đang vô tình gây ra những tổn thương não vô cùng kinh khủng cho con.

Lý do là bởi vì thói quen này của bạn, dù chỉ là muốn chơi đùa với con, cũng sẽ gây ra một hội chứng não chết người có tên “Em bé bị lắc”.

Một nghiên cứu của các chuyên gia đến từ Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Dịch bệnh Hoa Kỳ (Center for Disease Control and Prevention), có đến khoảng 2.000 trẻ tử vong do hội chứng “em bé bị lắc” mỗi năm ở nước này.

Thói quen tung hứng con có thể gây ra hội chứng em bé bị lắc.

Hội chứng “Em bé bị lắc” là gì?

Hội chứng Em bé bị lắc (SBS) là tên gọi của đủ các dấu hiệu và triệu chứng của sự tổn thương não do việc lắc dữ dội một trẻ sơ sinh mà có hoặc không có sự va chạm đầu.

SBS còn được gọi là Ngược đãi gây chấn thương đầu (Abusive Head Trauma). Đây là một hình thức ngược đãi trẻ em phổ biến nhất ở các em bé nhỏ hơn 1 tuổi do tính chất các em dễ bị lạm dụng.

Hành động nựng lắc con mỗi khi con khóc có thể gây nên hội chứng em bé bị lắc (Ảnh minh họa).

Bệnh thường gặp ở trẻ dưới 2 tuổi, nhiều nhất là từ sơ sinh đến 8 tháng vì có liên quan đến đặc điểm cơ thể của trẻ ở độ tuổi này.

Trong lứa tuổi này, đầu trẻ chiếm tỷ trọng khoảng 1/4 cơ thể, não bộ chưa phát triển nhiều, lại nằm trôi nổi trong môi trường dịch não tủy bao bọc xung quanh.

Cụ thể hơn, ở trẻ em lúc mới sinh, do tốc độ phát triển xương sọ nhanh hơn bộ não nên khi mới sinh, não và xương sọ có khoảng trống.

Chính vì thế, trong lúc tung hứng con, lắc mạnh, đầu của một em bé di chuyển tới lui theo chuyển động hình số tám, sự tăng tốc – giảm tốc nhanh chóng này khiến não và sọ di chuyển ở các tốc độ khác nhau với các vị trí khác nhau.

Điều này khiến các mạch máu bắt đầu bị vỡ gây xuất huyết bên trong não và ở xung quanh mắt, gây tổn thương các tế bào não dẫn đến việc bị bại não vĩnh viễn.

Thậm chí các tổn thương nhỏ cho não của một em bé cũng gây ra các vấn đề trong suốt cuộc đời.

Hậu quả của hội chứng “Em bé bị lắc”

Hội chứng có thể gây nên rất nhiều hậu quả vô cùng nghiêm trọng, thậm chí là tử vong.

Tổn thương nhẹ có thể làm cho trẻ chậm phát triển tinh thần, mất khả năng nói năng lưu loát, học tập không tiếp thu được bài vở và gặp vấn đề về hành vi.

Nếu tổn thương nặng có thể gây xuất huyết não, xuất huyết khoang não thất, xuất huyết võng mạc mắt, gây giảm thị lực hoặc mù, điếc, liệt thần kinh, co giật, hôn mê sâu, thậm chí là gây tử vong.

Bên cạnh đó, việc rung lắc bé khiến cổ bé bị tổn thương và có thể gãy cổ. Đơn giản một điều là nếu gãy ngay cổ, từ cổ trở xuống của trẻ sẽ bị liệt vĩnh viễn.

Dấu hiệu nhận biết

Tổn thương thần kinh và mạch máu do rung lắc thường khó phát hiện ngay, có khi trẻ không có biểu hiện gì dù đã bị tổn thương thật sự.

Do đó, bạn cần hiểu biết những dấu hiệu báo động sau đây để kịp thời cứu đứa trẻ.

Tùy theo mức độ tổn thương nặng hay nhẹ mà những triệu chứng xuất hiện như: nhẹ thì thấy trẻ giảm linh hoạt, lờ đờ, ngủ gà ngủ gật, không hoặc ít khi mỉm cười.

Nặng hơn, trẻ sẽ không nhìn được, dễ co giật, nôn mửa. Trường hợp trầm trọng, trẻ có các biểu hiện ngừng thở, tím tái, hôn mê… khi đó, nếu không cấp cứu kịp, trẻ có thể tử vong.

Các dấu hiệu của hội chứng này rất khó để nhận biết nên nếu có nghi ngờ gì, bố mẹ nên đưa con đến bệnh viện ngay (Ảnh minh họa).

Điều đáng sợ nhất là bố mẹ thường không biết trẻ bị tổn thương vì rung lắc mạnh.

Vì vậy, nhiều trường hợp trẻ đã bị tổn thương nhưng vẫn tiếp tục bị “tra tấn” bởi các lần rung lắc mạnh tiếp theo do người lớn vô tình gây ra khiến trẻ bị tổn thương ngày càng nặng.

Cách phòng tránh

Để ngăn ngừa hội chứng này, cha mẹ và người thân cần tránh những động tác xoay chuyển đầu trẻ một cách đột ngột như: rung lắc nôi đối với trẻ nhỏ.

Không bao giờ bế thốc ngược; không xốc vác trẻ gấp gáp; không tung hứng trẻ khi nô đùa với con; không tát, đánh vào tai, vào đầu, vào mặt trẻ.

Những lúc bạn quá vui, quá giận, mất bình tĩnh dễ gây những động tác xốc lắc mạnh tay, vì thế, bạn cần lưu ý kiềm chế. Không nên để người đang tức giận bế ẵm trẻ.

Nếu có gì nghi ngờ, bố mẹ nên cho trẻ nhập viện để được khám và kiểm tra ngay.

Nguồn: Science, Mayoclinic, Health

Lam Phương – Theo Helino